Hamas’ı seven casus. Ve Hizbullah’ı. Ve İran’ı.

motherjones

Hamas’ı seven casus. 

Ve Hizbullah’ı. 

Ve İran’ı.

Eski MI6 süperstarı Alastair Crooke gerçekten kimin için çalışıyor?

DAVID SAMUELS, 23 09 2009

 

Beyrut’un zengin Eşrefiye semtindeki sessiz ve dar bir sokakta bulunan ALBERGO HOTEL, bir casusla buluşmak için mükemmel bir yer. Sokağın adı Abdel Wahab El Inglizi —İngiliz Abdülvahab — belki de İngiliz tavırlarını benimseyen bir Arap için konmuş. Güzel bir eski taş duvarla meraklı gözlerden gizlenmiş olan otelin girişinin dışındaki çan şekli verilmiş tel kafeste küçük yeşil papağanlar konuşuyor. Zemin kattaki lobide sandal ağacının kokusu, duvarlardaki içinde Roma tarih kitaplarının Fransızca çevirileri ve eski bir Britannica Ansiklopedisi de bulunan deri kaplı kolonyal kütüphanenin hoş çürük kokusuna karışıyor. Bir tarafta resepsiyon; diğer tarafta sakin bir bar. New Yorker’dan Seymour Hersh  Noel tatillerini burada geçiyor ve Lübnan Kabine üyeleri  ikinci kattaki hoş İtalyan restoranına düzenli olarak  akşam yemeğine geliyor.

Albergo’nun bugünlerdeki belki de en ilginç ve etkili müdavimi, IRA ile anlaşmalar yapan, Afganistan’daki mücahitlere silah akıtan, Kolombiya ormanlarında isyancı gruplarla vakit geçiren ve daha sonra Tony Blair’in Ortadoğu’daki gözü kulağı olarak hizmet eden eski bir İngiliz istihbarat ajanı olan Alastair Crooke.  Bir saha görevlisi olarak geçirdiği otuz yıldan sonra, 2003 yılının sonlarında ülkesine geri çağrıldı ve klasik İngiliz bürokrasi tarzına uygun olarak, hizmeti için kendisine bir kraliyet nişanı verildikten sonra işten atıldı. Londra’da ve Kudüs’te, Crooke’un militan İslamcılarla çok yakınlaşarak İngiliz başbakanını soğuttuğu söylentileri vardı. Çok geçmeden,  “Siyasi İslamı Dinlemek, Direnişi Tanımak” sloganıyla konferans ve diğer etkinlikler düzenleyen Beyrut’ta yerleşik Conflicts Forum’un kurucusu olarak yeniden ortaya çıktı.

crooke_300x200

 

Conflicts Forum, teröristlere nasıl politikacı olunacağını öğretmek için IRA ve Afrika Ulusal Kongresi’nden eski devrimciler arasına sızdı. Ancak grubun en etkili işlevi, Batılı diplomat ve istihbaratçıların, Filistin ve Lübnan’da siyasal güç kazanmış olmalarına rağmen Batılı hükümetler tarafından kara listeye alınan İran destekli “İslami direniş” grupları Hamas ve Hizbullah’ın temsilcileriyle gayrıresmi olarak buluşmalarını sağlamak. Toplantılar hakkında bilgi sahibi olan bir Batılı istihbarat subayı bana “Beyrut’taki önemli toplantılar Conflicts Forum etkinliklerinde gerçekleşmiyordu” dedi. “Etkinliklerden sonra restoranlarda ve otel odalarında veya insanların evlerinde gerçekleşiyordu.”

Başkan Obama’nın İran’la angajman çağrısı, Crooke’un arka kanal diyaloglarının arkasındaki umut verici fikirlerin, direniş liderleri denilenlerin genellikle temsil ettiklerini iddia ettikleri halk tarafından sevilmediği ve karşı konulduğu Müslüman toplumların tartışmalı gerçeklerine karşı test edileceği anlamına geliyor. Crooke’un hayran olduğu İslamcı görüşleri benimseyen adaylar 2006’da Filistin seçimlerini kazandılar, ancak Lübnan’da bu yıl yapılan seçimde zayıf bir performans sergilediler ve devlet güvenlik güçlerinin ve Besic milislerinin sokaktaki protestocu öğrencileri öldürdüğü İran’da büyük ölçüde muhalefete yolaçtılar. Crooke, İran için “Seçimin çalındığına dair hiçbir kanıt olmadığına inanıyorum” diyor. “Batılı haberlerde paradoksal olarak görmezden gelinen şey, bunun, devrimin gerçek ilkelerini temsil ettiğine inanan iki taraf arasındaki bir anlaşmazlık olduğu.” Devamı

KÜÇÜK DEVLETLERDEN SAKININ: LÜBNAN (Hıstorıan Kritiği)

KÜÇÜK DEVLETLERDEN SAKININ: LÜBNAN

Rus anarşist Mikhail Bakunin’in 1870’deki bir yorumundan başlığını alan Küçük Devletlerden Sakının, 19. yüzyıldan itibaren Lübnan tarihinin izini sürüyor ve 1982’den günümüze kadar olan döneme özel olarak eğiliyor. Anlatım, gazeteci David Hirst’ten bekleneceği üzere akıcı ve pürüzsüz, aynı zamanda güldürücü veya dokunaklı anekdotları yakalayan hassas bir kulağı var. Hirst, küçük bir devlet olan Lübnan’ın hem Ortadoğu’daki istikrarsızlığın hem de başta İsrail ve Suriye olmak üzere sınırları içinde savaşan komşu devletler arasındaki savaşın kurbanı olduğunu ileri sürüyor.

lubnan-on-kapak-baski

 

 

Filistin’de Siyonist projenin başlamasından itibaren, David Ben-Gurion ve diğer İsrailli liderler Arap dünyasındaki ve bir bütün olarak bölgedeki bölünme ve çatışmayı beslemeye çalıştılar. Hirst “Siyonistler(in) çeşitliliğin ve bölünmenin, anlaşmazlık ve rekabetin zaten mevcut olduğu ortamda, onları derinleştirmenin, bunu yapmadıkları yerde ise yaratmanın yollarını aradıklarını” ileri sürüyor.(s.40) Bu amaca uygun olarak, İsrail’in Lübnan’a karşı politikası, azınlık gruplarla ve özellikle birleşik bir Arap yanlısı devletten korkan Marunilerle sahte ittifaklara odaklandı. Hirst, İsrail ve bazen Suriye tarafından kendi ulusal çıkarları için ardı arkası kesilmeyen şekilde kullanılan ve manipüle edilen Lübnan’daki konfesyonel sistemin ne kadar kırılgan ve doğası gereği istikrarsız olduğunun detaylarıyla açıklıyor.

Anlatının çoğu Hirst’ün onyıllardır bölgede yaşıyor olmasından ve geniş bir yelpazedeki basılı kaynakların bir sonucu olarak Ortadoğu konusundaki kişisel bilgisine dayalı; metnin başındaki haritalar, makul uzunluktaki dipnotlar gibi faydalı referanslar sunuyor. Devamı

Dikenli Bahçe: Lübnan (THE ECONOMIST KRİTİĞİ)

theeco

3 Temmuz 2010

  1. Küçük Devletlerden Sakının, Lübnan: Ortadoğu’nun Savaş Alanı, David Hirst.
  2. The Ghosts of Martyrs Square: An Eyewitness Account of Lebanon’s Life Struggle (Şehitler Meydanının Hayaletleri: Bir Tanığın Gözünden Lübnan’ın Yaşam Savaşı), Michael Young.

 

İki yazar Lübnan’ın karmaşık yapısını çözüyor.

 

Oldukça parçalanmış ve kavgalı küçük bir ülke olan Lübnan, hem çekici hem de korkutucu. Cazibesi tabiatından ve özgür ruhlu insanlarından ileri geliyor; yoğun zenginlikleri; bölgenin kavruk topoğrafyası ve tekdüze siyasetiyle ters düşüyor. Tehlikesiyse, patlama eğiliminde olmasından.

lubnan-on-kapak-baski

gh

 

 

 

Tüm bunlar, Lübnan’ı büyüleyici, ama aynı zamanda onun tarihini yazanlar için de riskli bir konu haline getiriyor. Değişen mezhepsel manzarasının renkli parçaları ve işlerine karışan komşuların katkılarıyla yeni şekillere evrilmesi hiç sona ermiyor. Öyle ki, bir yazar, bir anı ve perspektifi kavrayabilir ancak kitap raflarda yerini aldığı zaman kesinlikle güncellemesi gerekecektir.

 

Mesela Lübnan şu anda, yıllarca süren türbülans sonrasında aniden gelen huzur verici bir büyü ile turizm ve inşaat sektörlerinde bir patlama yaşıyor. Bu sorunlar 2005 yılında, beş kez başbakan olan milyarder Rafik Hariri’yi öldüren bombalı araç saldırısıyla başladı ve uzun süren ve rahatsız edici bir dönem olan Suriye hegemonyasını sona erdiren ayaklanmayı ateşledi. 2006 yılında İsrail ile savaşa sürüklendiler ve sonra her biri yabancı güçlerin bölgesel ihtiraslarıyla itilen hassas bir şekilde dengelenmiş hizipler arasındaki tırnak yedirten mücadele yeniden alevlendi ta ki, geçen yılki seçimleri takiben sakinleşene kadar.. Devamı

LÜBNAN KRİTİĞİ: EUGENE ROGAN FINANCIAL TIMES

Küçük Devletlerden Sakının: Lübnan kitap kritiği

Eugene Rogan, Financial Times

er

Rus anarşist Mikhail Bakunin 1870 yılında bir arkadaşına “Küçük devletlerden sakının” diye yazmıştı. Küçük ulus devletlerin Belçika’dan Balkanlara ve Baltıklara Avrupa’da siyaseti sarstığı bir çağda Bakunin, bu türden küçük ülkelerin büyük, daha güçlü komşularına karşı görünüşte savunmaz iken, aynı zamanda kendilerine eziyet çektiren büyük yapılar için nasıl bir sorun kaynağı olduklarını gösterebileceğine işaret ediyordu.lubnan-on-kapak-baski

Yazar ve eski Guardian muhabiri David Hirst için Bakunin’in uyarısı Lübnan’ın Ortadoğu’nun sorunlu siyasetindeki kendine özgü konumuna uyuyor. Hirst elli yıldır Beyrut’ta yaşıyor; bu nedenle ülkenin kanlı geçmişine bizzat tanıklık etmiş bir isim. Yarım yüzyıllık çatışmaya öfkeli gözlerle bakarken bu tarihi tanıklığın acısı kitabın her bir sayfasına işlemiş durumda.

Lübnan’ın bölünmüş siyasi liderliği, acımasız komşuları Suriye ve İsrail, Lübnan devleti içindeki devletiyle Filistin Kurtuluş Ordusu (FKÖ) ve Lübnan’ı manipüle etmeye ya da kontrol etmeye çalışan yabancı güçler: bunların hepsi Hirst’in eleştirel ve titiz incelemesine konu oluyor. Devamı

DAVID HIRST HAKKINDA: CENGİZ ÇANDAR

silah-ve-zeytinlubnan-on-kapak-baski

dh2

Bu arada öğrendim ki, Ortadoğu’nun İngilizce yazan gazeteciler arasında gördüğü tartışmasız en parlak isim olan David Hirst, kuşak olarak, [Eric Rouleau ile] tam ikimizin arasındaymış. Oxford ve Beyrut Amerikan Üniversitesi’nde 1956-1963 yılları arasında okumuş olan David Hirst, 1963’ten 1997’ye kadar Guardian muhabiri idi ve Ortadoğu’daki gelişmeler üzerine tarihe çok önemli kayıtlar düşen kitaplar yazdı.

Cengiz Çandar, Radikal, 04.03.2015

David Hirst, tüm ömrünü Beyrut’ta yaşayarak Ortadoğu’da geçirmiş olan 1936 doğumlu ve Oxford ve Beyrut Amerikan Üniversitesi mezunu bir İngiliz gazeteci. Yıllarca Guardian gazetesine yazdı. Bizim kuşağın, bölge haberciliği ve yorumlarda, Le Monde Ortadoğu muhabiri Eric Rouleau ile beraber bölge konusunda en bilgili gazeteci olarak örnek aldığı ikinci isimdi. 2003 baskılı ‘The Gun and the Olive Branch’ (Silah ve Zeytin Dalı) adlı kitabı Filistin mücadelesi üzerine yazılmış en yetkin kitapların başında gelir. 2010 baskılı ‘Beware of the Small States: Lebanon, Battleground of the Middle East’ (Küçük Devletlere Dikkat: Lübnan, Ortadoğu’nun Savaş Alanı) başlıklı kitabı ise Lübnan’ın uzun savaş yıllarına dair yazılmış en mükemmel kitaptır.

Cengiz Çandar, Radikal, 26.12.2012

Önceki gün Lübnan gazetesi Daily Star’da İngilizce basının bir numaralı Ortadoğu uzmanı David Hirst’ün bir yazısı yer aldı…

Cengiz Çandar, Yeni Şafak, 22.02.2002

YENİ ORTADOĞU: ARAP DÜNYASINDA PROTESTO VE DEVRİM

London School of Economics, Ortadoğu Merkezi tanıtımı:

Arap Baharı ayaklanmaları ilk kez 2010’da patlak verdiğinde büyük ölçekte olması şaşırtıcıydı. Tunus’tan Mısır’a, Libya’dan Suriye’ye, milyonlarca umutlu Arap, ekmek, özgürlük, sosyal adalet ve daha temsilci ve eşitlikçi politik ve ekonomik sistemler talebiyle korku ve şiddete meydan okudu. Şimdi üzerinden birkaç yıl geçti ve umutlar devam ediyor, ancak gerçek hala karmaşık: Siyasal, ideolojik ve mezhepsel bölünmeler ilerlemeyi engelliyor ve birçok kişi hala sefil bir yoksulluk içinde yaşıyor. 2010-12 yıllarındaki Arap ayaklanmaları şüphesiz bir dönüm noktası, ancak açıkça yapılacak birçok iş var ve mücadele devam ediyor.YENİ ORTADOĞU
Fawaz A. Gerges tarafından hazırlanan Yeni Ortadoğu, Arap Baharı olaylarının nedenlerini, itici faktörlerini ve Ortadoğu ve Kuzey Afrika’nın iç, bölgesel ve uluslararası politikaları üzerine etkilerini inceleyen ilk kapsamlı ve disiplinler arası çalışmadır. Devamı