TRUMP, AFGANİSTAN, POPÜLER TARİHYAZIMI…

Trump “Rusya, Sovyetler Birliği’ydi. Onu Afganistan Rusya haline getirdi.  Afganistan’da savaşıp çöktüler. Rusların Afganistan’da olma sebepleri, Afganistan’daki teröristlerin Rusya’ya geçmeleriydi. Orda olmakta haklıydılar… ” diyor:

ABD’nin mücahitlere Sovyet işgalinden önce yardım etmeye başladığı kabul ediliyordu. Bunu 1996 yılında yayınladığı anılarında CIA eski başkanı Robert Gates ilan etmişti:

gates_from

Projenin beyni Brzezinski de 1998 yılında Fransız Le Nouvel Observateur dergisine verdiği röportajda bunu teyit etmişti: “Evet, CIA Afganistan’a Ruslardan önce girdi…

ob_387f07_brzezinski-obs-1998-391f2

Bu konu Bruce Riedel‘in Ne Kazandık: Amerika’nın Afganistan’daki Gizli Savaşı 1979-1989 isimli kitabında geçiyor:

a1-2

a2-2

Blank bookcover with clipping path

Afganistan savaşı Sovyetlerin çöküşünü ve soğuk savaşın bitişini hızlandırdı. Olayın kurgusunu yapanlarla yapılan görüşmeler ve yapılan analizlerin değerlendirilmesinden çıkan sonuç, Brzezinski’nin ABD’nin mücahidlere yaptığı yardımın Rusya’yı tahrik ederek işgale sevk edeceği konusunda CIA ile ayrı düşmesi, ama Carter’ın gizlice Brzezinski’nin planına sadık kalarak hareket ettiği. Ama bu konuda yazılanların hiçbirinde “Afgan teröristlerin” Rusya içine girdikleri, sızdıkları veya saldırdıkları şeklinde bir bilgi yok. Şimdi “Rusya’yı biz tahrik ettik, kendileri de emin olmadıkları bir operasyona girip soğuk savaşın bitmesine yol açan hatalarını yaptılar” demeyip, özenli bir plan dahilinde destekledikleri “Afgan teröristlerin” Rusya’ya saldırmaları nedeniyle işgal Rusya için meşruydu demek, yepyeni bir boyut. Hem 40 yıl önce ekilen tohumdan hala ürün elde edilebildiğini , hem de neo-concu işgal ve savaş “meşruiyet ahlakını” tazeleyen çağrışımları var.

KIYAMETİN EŞİĞİNDE: PUBLISHERS WEEKLY KRİTİĞİ

pweekly

CIA emektarı ve eski başkanlık danışmanı Reidel, Hindistan ve Pakistan’ın ya uygun, barışçıl bir bağa demir atacağını ya da nükleer savaşa gireceklerini ileri sürerek Güney Asya’da iki olası senaryo sunuyor. Riedel ABD’yi, çıkarlar oldukça yüksek olduğu için işe dâhil olmaya çağırıyor: on yedi yıl içinde Hindistan ve Pakistan, “dünyanın GSMH’sinin yüzde 40’ını” oluşturacak ve Hindistan dünyanın en kalabalık ülkesi olacak.

Bu iki devlet arasında kalıcı işbirliğini inşa etmede veya barışı pekiştirmedeki, devleri küçük oyuncular olarak görmekten kaynaklanan Amerikan başarısızlığı, yerel kavgaların kendi bölgesel manevralarımızla karıştırılmasına sebep oluyor.

Blank bookcover with clipping path

Kıyametin Eşiğinde: Amerika, Hindistan ve Pakistan Sarmalı

Soğuk Savaş boyunca ABD, kaynakları şimdi terör örgütü Leşker-i Tayyibe’yi destekleyen Pakistan’ın istihbarat servisi ISI’yi yarattı; ISI’nin cesaretlendirmesi Pakistan’ın Keşmir’in kontrolü üzerinde Hindistan’la uzun süredir devam eden anlaşmazlığından kaynaklanıyor. Bu arada ISI, LeT ve El Kaide, bir nükleer savaşı tutuşturma umuduyla 2009 Bombay bombalı saldırısını düzenledi.

Keşmir’in statüsüyle ilgili sorunun çözümüne yönelik çok sayıda ABD teşebbüsü boşa çıktı ya da kırıldı; sorunu görmezden gelmek, diyor Riedel bize, oyundan Armageddon’un lehine çekilmektir.

Riedel Mumbai saldırısının Hindistan ve ABD’yi nesnel zarar tarafından tanımlanan, salmak istediği ortak bir düşmana karşı birleştirerek manzarayı dramatik bir şekilde, belki de çözüme yönelik olarak değiştirdiğini iddia ediyor.

 

PAKİSTAN, ÇOCUK FELCİ VE CIA

drone

Pakistan, Çocuk Felci ve CIA

Jonathan Kennedy, London Review of Books, 8 Eylül 2017

Yirminci yüzyılın ortalarında, çocuk felci virüsü, zengin ve fakir ülkelerde yılda yarım milyon çocuğu felce uğratyordu. 1952’de Birleşik Devletlerde 57.628 vaka vardı. Jonas Salk ve Albert Sabin tarafından geliştirilen aşıların ardından, çocuk felci Kuzey Amerika ve Avrupa’da belirgin bir şekilde geriledi. ABD’de son vaka 1979’da, İngiltere’de ise 1982’de görüldü.

Bununla birlikte, 1980’lerin ortalarında ağırlıklı olarak paraya ve kitlesel aşılama programlarını uygulama kapasitesine sahip olmayan ülkelerde yılda yaklaşık 350.000 vaka görülmeye devam ediyordu. Küresel Çocuk Felcini Önleme Girişimi (The Global Polio Eradication Initiative) DSÖ (WHO) ve ulusal hükümetler tarafından aşı kampanyalarını finanse etmek ve düzenlemek için 1988’de kuruldu. Çocuk felcinde keskin bir azalma oldu: 2016’da dünyada 37 vaka görüldü, bu yüzde 99,9 oranında bir düşüşü gösteriyordu.

Ancak hastalık, Nijerya, Afganistan ve Pakistan’da inatla devam ediyor. 2000’li yılların ortalarında, Pakistan neredeyse çocuk felcini ortadan kaldırmıştı: 2005 yılında sadece 28 vaka vardı ve dünya toplamının yüzde 1,4’ü ne tekabül ediyordu. Ancak son üç yılda dünya çapında çocuk felci vakalarının yüzde 81’ine denk 380 vaka görüldü. Bunların yarısından fazlası, nüfusun sadece yüzde 2’sinin yaşadığı kuzeybatı Pakistan’ın Aşiretler Bölgesi’nde (Federally Administered Tribal Areas: FATA) meydana geldi.

Afganistan 2001’de Amerikan liderliğindeki güçler tarafından istila edildikten sonra, birçok Taliban savaşçısı sınırötesi saldırılar gerçekleştirdikleri FATA’ya taşındı. Pakistan ordusu bölgeyi devlet kontrolü altına almaya çalıştı ancak saldırı, militanlarla güç birliği yapan yerel toplulukları mağdur etti. CIA, 2004 yılından itibaren Pakistan’ın askeri harekatını desteklemek için insansız hava uçağı saldırılarını kullandı. Araştırmacı Gazetecilik Bürosuna (Bureau of Investigative Journalism) göre, 2511 ve 4020 arasında ölüme yol açan 428 insansız hava uçağı saldırı gerçekleşti. Devamı

HOLLYWOOD’A UZANAN CIA – TOM HAYDEN / LARB

Hollywood’a Uzanan CIA: Amerika’nın Casusluk Teşkilatı Büyük Ekrana (ve Zihinlerimize) Nasıl Sızdı

Tom Hayden, Los Angeles Review of Books, 7 Şubat 2013

CIA hukuk dışı drone saldırısıyla suikast programının ayrıntılarını kongre gözlemcilerinden ve medyadan hala gizliyorken, birileri onun gizli ajanlarını kutlayan filmlere Akademi Ödülleri vermesinin Hollywood için tuhaf bir an olduğunu düşünebilirdi.

Ama görünüşe göre öyle değil. Zero Dark Thirtynin işkence tasviriyle ilgili sağlam bir tartışma ortaya çıkarken, film büyük ölçüde suç ortağı bir CIA analistini göklere çıkarıyor. Bu arada Argo, 1979 yılında İran’da tutulan rehineleri kurtarma operasyonunda CIA’nin Hollywood’la işbirliğine şartsız bir baş selamı.

zero-dark-thirtyargo

Argo ve Zero Dark Thirty, Teşkilat’ın resmi irtibat bürosunu Hollywood’a açmasından bu yana 15 yılda CIA’nin etkilediği film yapımlarının sadece son örnekleri. Tricia Jenkins CIA ve Hollywood: Teşkilat Film ve Televizyonu Nasıl Şekillendiriyor kitabında bu “Gizli Hollywood” versiyonunun tarihini inceliyor. Bu kitap kısaca söylemek gerekirse CIA ile Hollywood arasındaki ilişkiye dair ciddi etik ve yasal soruları ortaya koyuyor ve bizlerin bu ikisi üzerinden tüketttiğimiz propagandanın nereye kadar gittiğini irdeliyor.

 ¤

cia-ve-holywood

“CIA eğlence endüstrisi irtibat görevlisi” Paul Barry, Jenkins‘e “Hollywood, halkın Teşkilat hakkında bilgi edinmesinin tek yolu” diyor.

Bunu bir düşünün: CIA ile yatağa gönülsüzce giren Hollywood değil, ancak eğlencenin sahip olduğumuz en popüler formları aracılığı ile kendisi hakkında pozitif imajlar ekmeye çalışan (başka bir deyişle, propaganda yapan), Teşkilat. Bu nedenle CIA-eğlence endüstrisi ilişkisinin birkaç kişinin sorguladığı yasal veya ahlaki yansımaları olması gayet doğal. Bu diğerlerinden farklı bir hükümet Teşkilatı, operasyonlarının doğruluğu kamu denetimine açık değil. CIA’nin gizli ikna edicileri bir Hollywood filmini etkilediğinde, kendi imajını olabildiğince olumlu bir şekilde tasarlamak ya da en azından yerleşik olumsuz olanı engellemek için popüler bir araç kullanıyor. Bu yeterince ensest bir ilişki diyor Jenkins, bu ilişkiler yasaların lafzı ve ruhunu ihlal ettiğinden. Devamı

NE KAZANDIK: FOREIGN POLICY TANITIMI

 Riedel: Afganistan’da Sovyetlere karşı verilen savaş, Ziya’nın savaşıydı, bizim değil.

Haley Parsons, Foreign Policyne-kazandik

Tecrübeli CIA analisti Bruce Riedel’ın yeni kitabı Ne Kazandık: Amerika’nın Afganistan’daki Gizli Savaşı, 1979-1989, uzun bir başlığa sahip olsa da küçük hacimli bir kitap. Riedel 156 sayfada tamamen başkalarının yürüttüğü ve CIA tarafından gizlice desteklenen savaşın hikayesini ortaya koyuyor. Sovyet 40. Kızıl Ordusu Afganistan’dan sürüldüğünde Teşkilat hiç bir kayıp vermedi çünkü hiç bir CIA görevlisi ülke içinde faaliyette bulunmadı.

Brookings Enstitüsü’nde enstitü başkanı Strobe Talbott ve Riedel’ın katıldığı bir oturumda, Riedel CIA’nin rolünü eski Savunma Bakanı Robert Gates’in sınıflandırmasıyla “savaşın levazımcısı” olarak açıklıyor.

Ne Kazandık, Sovyetler Birliğinden Birleşik Devletlere, Pakistan’a ve Afganistan’da Sovyet kontrolündeki hükümete karşı savaşan Afgan Müslümanları mücahidlere yardım eden diğer ülkere kadar çatışmanın değişik taraflarının oynadıkları rolün anahatlarını çiziyor. Devamı

BİR İHANET HARİTASI – BEN MACINTYRE KRİTİĞİ – NYT Sunday Book Review

Sunday Book Review  7 Kasım 2014

Bir İhanet Haritası, Ha Jin

BEN MACINTYRE

Uzun yıllar önce FBI ajanların motivasyonlarını tanımlamak için PİŞE diye bir kısaltma uydurdu. Para, İdeoloji, Şantaj ve Ego. Bütün ajanlar, denildi, bu faktörlerin belli kombinasyonları tarafından istihbarat işine bulaşır.

Ha Jin’in son romanının kahramanı ve CIA içine uzun yıllardır sızmış komünist Gary Shang, bu kalıba biraz zor uyuyor: Açgözlülük, sonuçta açığa çıkmasına yol açan para olsa da, motivasyonunda yalnızca küçük bir rol oynuyor; asıl ülkesinin ideolojisine olan bağlılığı tutkulu olmaktan çok alışkanlık düzeyinde; Çin’deki ailesi örtülü bir şekilde tehdit edilerek casusluk için baskı altına alınıyor, ancak açıkça zorlanmıyor; egosu kendinden şüpheyle terbiye ediliyor.bir-ihanet-haritasi

Gary’nin belli belirsiz motivasyonları onu birçok kurgusal casustan daha inandırıcı kılıyor. Casusluk dünyasına sadece sürükleniyor ve orada sıkışıp kalıyor. Uzun süre boyunca başına bir iş gelmiyor. Burada Gary’ninki birçok gerçek casusun hikâyesine yaklaşıyor: Devamı