KÜÇÜK DEVLETLERDEN SAKININ: LÜBNAN (Hıstorıan Kritiği)

KÜÇÜK DEVLETLERDEN SAKININ: LÜBNAN

Rus anarşist Mikhail Bakunin’in 1870’deki bir yorumundan başlığını alan Küçük Devletlerden Sakının, 19. yüzyıldan itibaren Lübnan tarihinin izini sürüyor ve 1982’den günümüze kadar olan döneme özel olarak eğiliyor. Anlatım, gazeteci David Hirst’ten bekleneceği üzere akıcı ve pürüzsüz, aynı zamanda güldürücü veya dokunaklı anekdotları yakalayan hassas bir kulağı var. Hirst, küçük bir devlet olan Lübnan’ın hem Ortadoğu’daki istikrarsızlığın hem de başta İsrail ve Suriye olmak üzere sınırları içinde savaşan komşu devletler arasındaki savaşın kurbanı olduğunu ileri sürüyor.

lubnan-on-kapak-baski

 

 

Filistin’de Siyonist projenin başlamasından itibaren, David Ben-Gurion ve diğer İsrailli liderler Arap dünyasındaki ve bir bütün olarak bölgedeki bölünme ve çatışmayı beslemeye çalıştılar. Hirst “Siyonistler(in) çeşitliliğin ve bölünmenin, anlaşmazlık ve rekabetin zaten mevcut olduğu ortamda, onları derinleştirmenin, bunu yapmadıkları yerde ise yaratmanın yollarını aradıklarını” ileri sürüyor.(s.40) Bu amaca uygun olarak, İsrail’in Lübnan’a karşı politikası, azınlık gruplarla ve özellikle birleşik bir Arap yanlısı devletten korkan Marunilerle sahte ittifaklara odaklandı. Hirst, İsrail ve bazen Suriye tarafından kendi ulusal çıkarları için ardı arkası kesilmeyen şekilde kullanılan ve manipüle edilen Lübnan’daki konfesyonel sistemin ne kadar kırılgan ve doğası gereği istikrarsız olduğunun detaylarıyla açıklıyor.

Anlatının çoğu Hirst’ün onyıllardır bölgede yaşıyor olmasından ve geniş bir yelpazedeki basılı kaynakların bir sonucu olarak Ortadoğu konusundaki kişisel bilgisine dayalı; metnin başındaki haritalar, makul uzunluktaki dipnotlar gibi faydalı referanslar sunuyor. Devamı

PAKİSTAN, ÇOCUK FELCİ VE CIA

drone

Pakistan, Çocuk Felci ve CIA

Jonathan Kennedy, London Review of Books, 8 Eylül 2017

Yirminci yüzyılın ortalarında, çocuk felci virüsü, zengin ve fakir ülkelerde yılda yarım milyon çocuğu felce uğratyordu. 1952’de Birleşik Devletlerde 57.628 vaka vardı. Jonas Salk ve Albert Sabin tarafından geliştirilen aşıların ardından, çocuk felci Kuzey Amerika ve Avrupa’da belirgin bir şekilde geriledi. ABD’de son vaka 1979’da, İngiltere’de ise 1982’de görüldü.

Bununla birlikte, 1980’lerin ortalarında ağırlıklı olarak paraya ve kitlesel aşılama programlarını uygulama kapasitesine sahip olmayan ülkelerde yılda yaklaşık 350.000 vaka görülmeye devam ediyordu. Küresel Çocuk Felcini Önleme Girişimi (The Global Polio Eradication Initiative) DSÖ (WHO) ve ulusal hükümetler tarafından aşı kampanyalarını finanse etmek ve düzenlemek için 1988’de kuruldu. Çocuk felcinde keskin bir azalma oldu: 2016’da dünyada 37 vaka görüldü, bu yüzde 99,9 oranında bir düşüşü gösteriyordu.

Ancak hastalık, Nijerya, Afganistan ve Pakistan’da inatla devam ediyor. 2000’li yılların ortalarında, Pakistan neredeyse çocuk felcini ortadan kaldırmıştı: 2005 yılında sadece 28 vaka vardı ve dünya toplamının yüzde 1,4’ü ne tekabül ediyordu. Ancak son üç yılda dünya çapında çocuk felci vakalarının yüzde 81’ine denk 380 vaka görüldü. Bunların yarısından fazlası, nüfusun sadece yüzde 2’sinin yaşadığı kuzeybatı Pakistan’ın Aşiretler Bölgesi’nde (Federally Administered Tribal Areas: FATA) meydana geldi.

Afganistan 2001’de Amerikan liderliğindeki güçler tarafından istila edildikten sonra, birçok Taliban savaşçısı sınırötesi saldırılar gerçekleştirdikleri FATA’ya taşındı. Pakistan ordusu bölgeyi devlet kontrolü altına almaya çalıştı ancak saldırı, militanlarla güç birliği yapan yerel toplulukları mağdur etti. CIA, 2004 yılından itibaren Pakistan’ın askeri harekatını desteklemek için insansız hava uçağı saldırılarını kullandı. Araştırmacı Gazetecilik Bürosuna (Bureau of Investigative Journalism) göre, 2511 ve 4020 arasında ölüme yol açan 428 insansız hava uçağı saldırı gerçekleşti. Devamı

Dikenli Bahçe: Lübnan (THE ECONOMIST KRİTİĞİ)

theeco

3 Temmuz 2010

  1. Küçük Devletlerden Sakının, Lübnan: Ortadoğu’nun Savaş Alanı, David Hirst.
  2. The Ghosts of Martyrs Square: An Eyewitness Account of Lebanon’s Life Struggle (Şehitler Meydanının Hayaletleri: Bir Tanığın Gözünden Lübnan’ın Yaşam Savaşı), Michael Young.

 

İki yazar Lübnan’ın karmaşık yapısını çözüyor.

 

Oldukça parçalanmış ve kavgalı küçük bir ülke olan Lübnan, hem çekici hem de korkutucu. Cazibesi tabiatından ve özgür ruhlu insanlarından ileri geliyor; yoğun zenginlikleri; bölgenin kavruk topoğrafyası ve tekdüze siyasetiyle ters düşüyor. Tehlikesiyse, patlama eğiliminde olmasından.

lubnan-on-kapak-baski

gh

 

 

 

Tüm bunlar, Lübnan’ı büyüleyici, ama aynı zamanda onun tarihini yazanlar için de riskli bir konu haline getiriyor. Değişen mezhepsel manzarasının renkli parçaları ve işlerine karışan komşuların katkılarıyla yeni şekillere evrilmesi hiç sona ermiyor. Öyle ki, bir yazar, bir anı ve perspektifi kavrayabilir ancak kitap raflarda yerini aldığı zaman kesinlikle güncellemesi gerekecektir.

 

Mesela Lübnan şu anda, yıllarca süren türbülans sonrasında aniden gelen huzur verici bir büyü ile turizm ve inşaat sektörlerinde bir patlama yaşıyor. Bu sorunlar 2005 yılında, beş kez başbakan olan milyarder Rafik Hariri’yi öldüren bombalı araç saldırısıyla başladı ve uzun süren ve rahatsız edici bir dönem olan Suriye hegemonyasını sona erdiren ayaklanmayı ateşledi. 2006 yılında İsrail ile savaşa sürüklendiler ve sonra her biri yabancı güçlerin bölgesel ihtiraslarıyla itilen hassas bir şekilde dengelenmiş hizipler arasındaki tırnak yedirten mücadele yeniden alevlendi ta ki, geçen yılki seçimleri takiben sakinleşene kadar.. Devamı

BÜYÜK VURGUN: PUBLISHERS WEEKLY KRİTİĞİ

pweekly

Bir Wall Street gerilim romanı BÜYÜK VURGUN hakkında

Hedge fon yöneticisi Rick Salvado, müstear adıyla Conway‘in etkileyici ilk gerilim romanının birinci sayfasından itibaren üzerinde kötülük taşıyor. Salvado, 28 yaşındaki “istatistiksel arbitraj analizcisi” iyi adam Drew Havens sayesinde 2008 yılında konut balonu patladığında büyük kazanç sağladı, Havens da öyle. Ancak, Ekim 2011’de aksiyon başladığında, kariyer tercihinden emin olmayan Havens, himayesindeki Danny Weiss’in tuhaf alım satım faaliyetleri hakkındaki şifreli mesajlarına dayanarak, fonun aldığı muhtemelen tehlikeli işlem emirleriyle ilgili endişe duyuyor. İlkin Hong Kong’da bir trader’ınki ile başlayan bedenlerin cansız olarak yere düşmesiyle, Terörizm ve Mali İstihbarat görev gücü ajanı Cara Sobieski dosyayı üzerine alıyor. Lisbeth Salander’in finansal dünyadaki muadili olan Sobieski, zeki ama çoğunlukla pek parlak olmayan Havens’dan daha ilgi çekici bir kahraman olarak ortaya çıkıyor. Conway, “bir hedge fon insider’ı” olarak içeriden bilgi verirken, bazen açıklamalarda zorluk yaşasa da, yüksek finansın gizemli dünyasına okumadan edemeyeceğiniz bir bakış sunuyor.